خانه / آخرین اخبار / یک قدم تا تولید اسپرم مصنوعی

یک قدم تا تولید اسپرم مصنوعی

در گذشته هر زوجی که توانایی بارداری نداشتند بعد از مدتی درمان و به نتیجه نرسیدن دست از تلاش میکشیدند و شاید زندگی مشترک خود را نیز به پایان رسانده و از هم جدا می شدند و شاید در بسیاری از موارد هم دیده می شد که زن اگر نابارور بود بخاطر فرهنگ و شرایط اجتماعی مجبور بود که پذیرای یک شخص جدید با نام هوو یا همسر دوم در زندگی خود و زوجش باشد و این مسائل تبعات زیادی داشت. اما امروزه خوشبختانه روش های جدید و بسیار موثری برای درمان نابارواری وجود دارد تا جایی که ممکن است گاهی در سایت های خبری یا رسانه ها نیز خوانده باشید که یک زن و شوهر بعد از ۲۰ یا ۲۵ سال صاحب فرزند شدندو این یعنی تلاش انسان برای بقا یعنی تلاش دانشمندان برای بهتر شدن زندگی انسان ها و این بار نتایج این تللاش ها دارد خوش می درخشد و امید است که نتایج موثر و اثربخشی را به همراه داشته باشد.

علل ناباروری چاپ ارسال به دوست
ناباروري را اين طور تعريف كرده اند: ناتواني يك زوج در باردار شدن پس از يك سال رابطه جنسي بدون جلوگيري از بارداري.
ناباروري در ده تا پانزده درصد از زوج ها ديده مي شود. علل ناباروري مي تواند مربوط به زن يا مرد يا هر دو باشد. حدود ۴۰% از مشكلات ناباروري مربوط به مردان، ۴۰% مربوط به زنان و حدود۱۰% مربوط به هر دو است. در حدود ۱۰% از زوج ها نيز عامل ناباروري مشخص نيست. به عبارت ديگر در اين زوج ها هر دو نفر با توجه به انجام آزمايش هاي موجود مشكلي ندارند ولي به علل نامشخصي بچه دار نمي شوند.
طي دو دهه اخير گام هاي بلندي در رابطه با تشخيص و درمان ناباروري برداشته شده است و حدود ۶۵ درصد از زوج هاي نابارور با استفاده از روش هاي موجود صاحب فرزند شده اند.علل ناباروري در زنان
۱) اختلال در تخمك گذاري
اختلال در تخمك گذاري، علت عمده ناباروري در زنان است. به طوري كه ۳۹% علل ناباروري زنان مربوط به اين مسئله است . بدون عمل تخمك گذاري لقاح انجام نمي شود و بنابراين زن باردار نمي شود . بعضي از زن ها ممكن است تخمك گذاري نكنند و يا به طور نامنظم و كم تخمك گذاري كنند و بنابراين ممكن است يا عادت ماهيانه نداشته باشند و يا عادت ماهيانه آنها كم و نامنظم باشد و حتي بعضي خانم ها با آنكه داراي عادت ماهيانه منظم هستند، داراي اختلال در تخمك گذاري هستند.

۲) اختلال در لوله هاي رحمي
در بعضي زنان، لوله هاي رحمي به طور كامل و يا ناقص بسته است. در نتيجه اسپرم به تخمك نمي رسد. بسته بودن لوله هاي رحمي مي تواند به دليل عفونت، آندومتريوز و يا چسبندگي هايي پس ازعمل جراحي باشد. همچنين ممكن است اين لوله ها پس از يك حاملگي خارج رحمي بسته شوند. در كشورهاي در حال توسعه نسبت به كشورهاي توسه يافته به علت شيوع بيماري هاي عفوني دستگاه توليدمثلي، ميزان اختلال در لوله هاي رحمي بيشتر است. به طور كلي ۳۰% علل ناباروري زن ها مربوط به اختلال در لوله هاي رحمي است .

۳) آندومتريوز
آندومتريوز، حالتي است كه در آن سنگفرش رحم (آندومتر)‌ رشد می کند و از رحم هم فراتر مي رود و لوله هاي رحمي را نيز مي پوشاند و حتي آنها را مي بندد و در عمل تخمك گذاري اختلال به وجودمي آورد. آندومتريوز علت ۱۳% موارد ناباروري است  و حدود ۷۰% زنان داراي آندومتريوز، نابارور هستند.

۴)‌اختلال درگردن رحم يا رحم
ناهنجاري هاي گردن رحم مي تواند سبب ناباروري شود كه از آن جمله مي توان به مشكلات مربوط به ساختمان بدن، عفونت هاي گردن و رحم و يا كيفيت نامناسب ترشحات رحم اشاره كرد. از طرفي تومورهاي بدخيم رحم و يا بعضي جاي زخم هاي موجود در ديواره رحم مسبب ناباروري است.

۵)‌ مشكلات دستگاه ايمني بدن
مشكلات مربوط به دستگاه ايمني بدن و عوامل ايمونولوژيك نقش مهمي در ايجاد ناباروري دارند. تشخيص و درمان اينگونه بيماران مشكل است. در بعضي خانم ها،‌ عليه اسپرم مرد ماده اي بنام آنتي بادي ترشح مي شود كه اسپرم ها را از بين مي برد و يا آنها را غيرفعال مي كند و يا حتي سبب سقط خود به خود در بعضي از آبستني ها مي شود.

علل ناباروري  در مردان
۱)اختلالات مربوط به اسپرم
به طور طبيعي، در بيضه مرد اسپرم توليد مي شود و به هنگام انزال از وي خارج مي شود. اگر در موارد زير اختلالي باشد، شانس لقاح كم شده و مرد نابارور محسوب مي شود.

  • ‌تعداد كم اسپرم
  • عدم بلوغ اسپرم
  • شكل غيرطبيعي اسپرم
  • عدم توانايي حركت مناسب اسپرم

عواملي كه بر تعداد،  شكل،‌ بلوغ و حركت اسپرم تأثير منفي دارند عبارتند از:

  • بيماري هاي عفوني: بيماري هاي عفوني با شرايط التهابي نظير بيماري اوريون سبب عفونت مجاري تناسلي يا التهاب و از بين رفتن بيضه ها در مرد مي شوند. حدود ۲۵% مرداني كه بعد از بلوغ دچار اوريون مي شوند نابارور مي شوند.
  • ‌اختلالات هورموني
  • اختلالات هورموني سبب حدود ۵-۲% مشكلات ناباروري در مردان مي شود. توليد نامناسب هورمون هاي FSH و LH بر توليد هورمون مردانگي يا تستوسترون و توليد اسپرم تأثير دارند.
  • مشكلات مربوط به دستگاه ايمني بدن
  • در بدن بعضي مردان عليه اسپرم خودشان ماده اي به نام آنتي بادي توليد مي شود كه سبب كاهش حركت اسپرم يا به هم چسبيدن آنها مي شود.

۲)‌ ناهنجاري هاي مربوط به ساختمان بدن
بعضي عوامل نظير بسته بودن لوله هاي خروج اسپرم (دفران، اپيديديم)‌ سبب ناباروري در مردان مي شود . بسته شدن لوله هاي خروج اسپرم مي تواند به علل مادرزادي، نقص ژنتيكي، عفونت ها يا التهاب هاي دستگاه ادراري – تناسلي باشد. البته جاي جراحي هاي قبلي نيز مي تواند اين لوله ها را ببندند.
از جمله عوامل ديگر ناباروري در مردان واريكوسل است. در اين حالت رگهاي درون كيسه بيضه متسع مي شود و كيفيت اسپرم كاهش مي يابد.
۳)‌ عوامل ديگر
عوامل ديگري نظير ناتواني جنسي و يا انزال زودرس نيز مي تواند عامل ناباروري  در مردان باشد.

علل ناباروری ژنتیکی
علل ناباروری اعم از مشکلات هورمونی و چاقی تا غیر طبیعی بودن سلول های جنسی (تخمک و اسپرم) همگی می تواند به نوعی تحت تاثیر عوامل ژنتیکی باشد. برای مثال استعداد چاقی، ابتلا به عفونت و حتی لزوم انجام یک جراحی که به ناباروری می انجامد همگی هر چند کوچک می توانند به عوامل ژنتیکی مربوط باشند. امروزه مطالعات بر روی ژنهای خاص در انسان و مدل های آزمایشگاهی تا حدودی تاثیر عوامل ژنتیکی بر ناباروری را آشکار ساخته اند.
بعضی از عوامل ژنتیکی بر ناباروری مردان تاثیر می گذارند، در حالی که بعضی عوامل دیگر بر روی هر دو جنس و یا فقط بر روی زنان تاثیر گذارند. برای مثال جابجایی های کروموزومی می تواند بر روی مردان و زنان تاثیر بگذارد اما سندروم کلاین فلتر که در آن ترکیب کروموزوم های جنسی به صورت XXY در می آید تنها مختص مردان است و سندروم ترنر که در آن بیمار فقط دارای کروموزوم جنسی X است تنها مختص زنان است.

عوامل ناشناخته
گاه ممكن است پس از يك معاينه دقيق پزشكي، زن و شوهر كاملا‌ سالم تشخيص داده  شوند ولي به علل ناشناخته بارور نشوند. اگرچه معمولا بعد از دو سال تعداد زيادي از اين زوج ها بچه دار مي شوند، اما تعدادي از آنها حتي بعد از گذشت سه سال بدون استفاده از روش هاي پيشگيري بچه دار نمي شوند، در اين صورت بايد تحت درمان قرار بگيرند.

دانشمندان به تکثیر اسپرم انسان نزدیک‌تر شدند

محققان یک نقطه عطف مهم در ایجاد اسپرم ثبت کردند که می‌تواند در آینده نزدیک‌ آنها را قادر به تکثیر اسپرم مصنوعی کند.

به گزارش ایسنا و به نقل از فورچون، دانشمندان گام مهمی را در نحوه تولید اسپرم انسان، آن گونه که بدن آن را می‌سازد، برداشته‌اند که می‌تواند یک روز باعث ایجاد اسپرم‌های مصنوعی و تخمک‌ها برای درمان ناباروری شود.

محققان موسسه گوردون دانشگاه کمبریج اولین تیمی هستند که در مسیر میان سلول‌های بنیادی و اسپرم نابالغ به چنین مرحله‌ای که یک نقطه عطف قابل توجه است رسیده‌اند.

این مسیر که تیم در تلاش برای پیگیری و درک آن است، شامل سلول‌های جنینی(رویانی) هستند که از طریق یک سری مراحل پیچیده شناخته شده موسوم به “میوز” به اسپرم نابالغ تبدیل می‌شوند.

سلول‌ها قبل از اینکه مسیرهای مختلف را بسته به اینکه اسپرم یا تخمک هستند، همان روال طبیعی را به مدت ۸ هفته دنبال می‌کنند.

پیش از این تیم توانسته بود این مسیر را چهار هفته پیگیری کند. در حال حاضر، با استفاده از فناوری جدید به شکل بیضه‌های مینیاتوری مصنوعی به نام “gonadal organoids” در مسیری است که این نقطه را رد کند و بینش جدید و عمیقی از روند تولید اسپرم به دست آورد.

این کار می‌تواند سرنخ‌های مهمی برای علت ناباروری ارائه کند و به طور بالقوه امید تازه‌ای به زوج های نابارور بدهد.

کلینیک‌ها در بریتانیا از استفاده از اسپرم‌ها یا تخمک‌های مصنوعی منع شده‌اند، اما اگر دانشمندان بتوانند تولید سلول‌های بنیادی را کامل کنند (که محققان می‌گویند ممکن است در حدود یک دهه آینده حاصل شود)، این قانون می‌تواند دستخوش تغییر شود.

به عنوان مثال زنان می‌توانند به جای مصرف داروهای باروری، تخمک‌های آزمایشگاهی را انتخاب کنند.

در حالی که کاربرد عملی این نوع کار در موش نشان داده شده است، کاربردی بودن آن برای انسان‌ها به هیچ عنوان آزمایش و اثبات نشده است.

“هلن اونیل”، مدیر تحقیقات علمی باروری و سلامت زنان کالج دانشگاهی لندن گفت: بسیاری از جاه طلبی‌ها برای بازسازی پروسه‌های تولید مثل در آزمایشگاه، وابسته به درک ما از این فرآیندها است. این تعجب آور است که ما چقدر کم در مورد دینامیک بنیادی و ابتدایی زندگی می‌دانیم.

منبع: ایسنا و مرکز رویان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *